Batı Karadeniz Havzası Taşkın Yönetim Planı Taşkın Yönetim Planlarının Hazırlanması, Uygulanması ve İzlenmesi Hakkında Yönetmelik (12 Mayıs 2016 Tarih 29710 Sayılı Resmî Gazete) ve 2007/60/EC AB Taşkın Direktifi esas alınarak Tarım ve Orman Bakanlığı /Su Yönetimi Genel Müdürlüğü tarafından hazırlanmıştır. Batı Karadeniz Havzası Taşkın Yönetim Planı ile havzada gerçekleşmesi muhtemel taşkın olayları hidrolojik ve hidrolik modelleme teknikleri kullanılarak modellenmiş ve taşkın tehlike haritaları ve taşkın risk haritaları hazırlanmıştır. Çalışmalar gerçekleştirilirken önceden farklı kurumlarca hazırlanmış olan “Batı Karadeniz Havzası Master Planı” ve “Batı Karadeniz Havzası Havza Yönetim Planı” raporları incelenerek, bu raporlarda belirtilen bulgular dikkate alınmıştır. Batı Karadeniz Havzası için taşkın tehlike haritalarının ve taşkın risk haritalarının oluşturulmasında üç farklı senaryoya göre haritalar elde edilmiştir. Bu senaryolarda; 50, 100 ve 500 yıllık yinelenme aralıklarına göre hesaplanan hidrograflar modele sınır değer olarak girilerek hidrodinamik kararsız akım modellemesi yapılmıştır. Tüm bu çalışmalar sonucunda “Batı Karadeniz Havzası Taşkın Yönetim Planı” yürürlüğe girmiştir. İlimizde uzunluğu 110 km. bulan akarsu yataklarında yapılan tüm ıslah, hız kesici, sel kapanı ve barajlar bu plan doğrultusunda projelendirilmiş ve fiilen uygulanmıştır.
Vilayetimizin su havzası içinde yer alan yerleşim birimlerine gittiğinizde akarsu yollarında taşkın önleme kanallarını göreceksiniz. Bunlar çoğunlukla betondan veya taş duvarlardan inşa edilmiştir. Su yolunun her iki tarafı duvar ve üzerinde ferforje korkulukla dikkat çekmektedir. Bu tedbirlerin alınmasının nedeni ise bu plan doğrultusunda hazırlanan projelerin uygulanmasıdır. Projeler hazırlanırken 50, 100 ve 500 yıllık bilgiler değerlendirilmiştir. Afet sonrasında tahmin edilemeyen bir yağış aldık sözü inandırıcı değildir. Yetkililerin bu doğrultuda sözler sarfetmeleri doğru da değildir.
Bu plan fiilen uygulanmaya başladıktan sonra vilayetimizde 2014 yılından sonra Bartın kent merkezi ve Kurucaşile ilçesinde 2-3 kez yaka seli yaşandı. Hasankadı beldemizde ve Abdipaşa Yenihan ve Zafer köylerinde de yaka selleri yaşandı. Geçen yıl 11 Ağustos’ta Zafer, Akören ve Yenihan köylerinde taşkınlar yaşandı. Ama bu yerleşim yerlerinde Taşkın Yönetim Planı doğrultusunda akarsu ıslahları yapılmış olması ve bu tedbirlerin hiçbir işe yaramadığın görülmesiydi.
Ocak 2021 ayında Bartın Belediye Meclisi toplantısında; Bartın Belediyesi ile birlikte Bartın Üniversitesinin ortaklığında “Bartın Çayı Havzasında Erken Uyarı Sistemi Kurulması ve Taşkın Sularının Kontrolü ile Değerlendirilmesi Projesi İş birliği Protokolünün” imzalandığını öğrendik. Erken uyarı sisteminin kurulması da bu plan doğrultusunda gerçekleşecek projelerden birisidir. Ancak Milletvekilimiz Sayın Yılmaz Tunç su yolları üzerinde gerçekleştirilen ıslah çalışmaları, hız kesicileri, sel kapanları ve barajların aktif hale geçtiğinden vilayetimizde sel afetinin yaşanmayacağını çok kez açıklamıştır. Bir taraftan erken uyarı sisteminin kurulması diğer taraftan da sayın milletvekilimizin açıklaması birbiri ile çelişmektedir. Ülke kaynaklarının bu plan doğrultusunda oluşturulan projelerde harcanması ve sonucunda sel tehlikesini bertaraf edilememesi düşündürücüdür.
Başta Merkez İlçe Bartın olmak üzere Kumluca, Hasankadı, Abdipaşa, Kozcağız gibi yerleşim merkezlerinde taşkınlar ne yazık ki tekrar tekrar yaşanmaktadır. Akar-Su Mühendislik Müşavirlik Ltd.Şti. firmasınca hazırlanan bu Taşkın Yönetim Planındaki eksiklikler, noksanlıklar ve yanlışlıklar bu yaşanan sel afetleriyle ortaya serilmektedir. Her ne kadar bu planın uygulanmasında yarım kalan projeler olmasına rağmen, bu plan doğrultusunda hazırlanan ve uygulanan projelerin etki sahası içinde kalan alanlarda yaşanması düşündürücüdür.
İlimizin yaklaşık %60’ı ormanlık alandır. Batı ve kuzey kesimlerinde dağlık alanlar mevcuttur. Yoğun ormanlık alanlar içinde bulunan yerleşim yerlerinde yaşanan yaka selleri orman örtüsünün su tutma yeteneğini kaybetmesi olabilir. Bu nedenle vilayetimizde son yirmi yılda ağaç kesim (orman üretimi) istatistiklerini değerlendirmek gerekiyor. Konunun uzmanlarının (Bartın Üniversitesi Orman Fakültesi) yapacağı araştırma sonucunda orman örtüsünün su tutma ve yavaşlatma bilgisini ortaya çıkartmaları gerekiyor. İlimizde yaşanılan sel afetlerinin en büyük nedenlerinden birisi de bu faktör olabilir. Bu faktörün akademisyenler tarafından ele alınarak değerlendirilmesi talep edilebilir.
23 Ağustos 2021 tarihinde yayınlanan “Yanlış ’tan Dönmek Erdemdir!” başlıklı köşe yazımda Bozkurt ilçesinde yaşanan sel afetini ele alarak “Batı Karadeniz Taşkın Yönetim Planı” hakkında değerlendirme yapmıştım. Bu plan doğrultusunda hazırlanan projelerin sel afetlerini engellenmediğini ve yanlışlıklar olduğunu açıklamıştım. İlimizde yaşanan son sel afetinden sonra ilgili Kurum ve Kuruluşların topluma açıklama yapması zorunluluk olmuştur.
Bir sonraki yazımda yaşanılan sel afetleri ile yaşanılacak sel afetlerinin İlimizin Merkez İlçesi Bartın özelinde konuyu değerlendirmeye çalışacağım.
Yapılması gereken; ölçülü ölçüsüzlükten vazgeçmeli ve yanlışlarda ısrar etmemeliyiz.
Yorumlar
Kalan Karakter: