Yeni Aboneliklerde Eski Yöntemler Yetmeyecek

Düzenlemeyle birlikte yeni abonelik sözleşmesi yapılmadan önce başvuru sahibinin kimliği elektronik ya da biyometrik yöntemlerle doğrulanacak. Elektronik ortamda teyit edilemeyen kimlik belgeleriyle abonelik işlemi yapılmasının önüne geçilecek. Bu adımın, özellikle başkasının kimlik bilgileriyle hat açılması, kayıt dışı hat kullanımı ve dolandırıcılık risklerini azaltmayı hedeflediği değerlendiriliyor.

e-Devlet ve NFC Devrede Olacak

Yeni dönemde kimlik doğrulama işlemleri e-Devlet Kapısı üzerinden yapılabilecek. Yakın alan iletişimi özelliğine sahip çipli kimlik belgeleri de doğrulama sürecinde kullanılabilecek. Ayrıca e-Devlet mobil uygulaması üzerinden NFC teknolojisiyle kimlik doğrulama imkânı sağlanacak. Böylece abonelik başvurularında kimlik bilgilerinin sistem üzerinden anlık olarak teyit edilmesi amaçlanıyor.

Görüntülü Doğrulama ve Video Kaydı

Düzenleme yalnızca dijital başvuruları değil, yüz yüze yapılan işlemleri de kapsıyor. Yüz yüze kanallarda başvuru sahibinin kimlik belgesiyle birlikte işleme özel video görüntüsü alınabilecek. Uzaktan yapılan işlemlerde ise yapay zekâ destekli ya da yetkili marifetiyle görüntülü doğrulama yöntemi kullanılabilecek. Parmak izi özeti doğrulaması da yeni süreçte yer alan yöntemlerden biri olacak.

Yabancı Uyruklular İçin Ayrı Süreç

Yabancı uyruklu kişiler için kimlik doğrulama süreçleri Göç İdaresi Başkanlığı üzerinden yürütülebilecek. Diplomatik misyon çalışanları ve ilgili kapsamdaki kişiler için ise Dışişleri Bakanlığı kayıtları üzerinden doğrulama yapılabilecek. Böylece farklı statüdeki başvuru sahipleri için ayrı teyit mekanizmaları devreye alınacak.

Mevcut Hatlar da Kontrol Edilecek

Yeni düzenleme yalnızca yeni abonelikleri değil, mevcut abonelikleri de ilgilendiriyor. İşletmeciler, aboneliklerin aktifliğini ve kimlik bilgilerinin doğruluğunu belirli aralıklarla kontrol edecek. Doğrulama yapılamayan hatlar için önce kullanıcıya bilgilendirme gönderilecek. Bildirimin ardından gerekli doğrulama yapılmazsa hat kısıtlanabilecek; sürecin tamamında doğrulama sağlanamazsa hat kullanıma kapatılabilecek.

90 Günlük Süre Kritik

Düzenlemenin en dikkat çeken başlıklarından biri de doğrulanamayan hatlara ilişkin süre oldu. Kimlik teyidi yapılamayan aboneliklerde kullanıcıya bildirim yapılacak, ardından belirlenen süre içinde doğrulama tamamlanmazsa kısıtlama süreci başlayacak. Doğrulamanın 90 gün boyunca yapılamaması halinde ilgili hattın tamamen kullanıma kapatılması gündeme gelecek.

Hat Sayısına Sınır Getirilecek

BTK düzenlemesiyle aynı kişi adına açılabilecek hat sayısı konusunda da sınırlandırma getirilecek. Bu sınırın BTK tarafından belirlenmesi beklenirken, uygulamanın özellikle başkalarının kimlik bilgileri kullanılarak çok sayıda hat açılmasının önüne geçmeyi amaçladığı belirtiliyor. Yeni sistemle birlikte hem bireysel hem de kurumsal aboneliklerde kayıtların daha sıkı denetlenmesi sağlanacak.

Aboneler Ne Yapmalı?

Telefon ve internet abonelerinin önümüzdeki süreçte operatörlerden gelecek bilgilendirme mesajlarını dikkate alması gerekecek. Kimlik doğrulaması istenen abonelerin işlemlerini yetkili kanallar üzerinden tamamlaması önem taşıyor. Özellikle adına kayıtlı hat sayısından haberdar olmayan vatandaşların e-Devlet üzerinden mobil hat sorgulama işlemi yapması, ileride yaşanabilecek mağduriyetlerin önüne geçebilir.

Amaç Kayıt Dışılığı Önlemek

BTK’nın yeni düzenlemesiyle elektronik haberleşme sektöründe daha güvenli, doğrulanabilir ve denetlenebilir bir abonelik sistemi kurulması hedefleniyor. Mobil hatlar ve internet abonelikleri artık daha sıkı kimlik kontrolüyle açılacak; mevcut abonelikler de düzenli şekilde denetlenecek. Uygulamanın, kayıt dışı hat kullanımını azaltması, sahte aboneliklerin önüne geçmesi ve siber güvenlik risklerini düşürmesi bekleniyor.

Anahtar Parti Bartın İl Başkanı Abidin Acar ile İl AR-GE Başkanı Engin Nane, Bolu’da düzenlenen Anahtar Parti AR-GE Strateji ve Ortak Akıl Zirvesi’ne katıldı.

Genel Başkan Yavuz Ağıralioğlu’nun katılımıyla gerçekleştirilen zirvede, teşkilatların saha tecrübeleri, kurumsal eğitim anlayışı, teknolojik gelişmeler ve politika üretme kapasitesi ortak akıl çerçevesinde değerlendirildi.

Zirvede dijital dönüşüm, yapay zekâ teknolojileri ve veri temelli yönetim anlayışının kamu politikalarına etkileri ele alınırken, güçlü teşkilat yapısını daha ileri taşıyacak çalışmalar hakkında kapsamlı istişarelerde bulunuldu. Katılımcılar, doğru planlama anlayışı ve çözüm odaklı siyaset yaklaşımının güçlendirilmesine yönelik görüş alışverişinde bulundu.

Anahtar Parti tarafından yapılan açıklamada, “Doğru Plan, Akılcı Politika ve Güçlü Devlet” hedefi doğrultusunda milletin beklentilerini merkeze alan, veriye dayalı, yenilikçi, uygulanabilir ve sürdürülebilir politikalar üretmeye kararlılıkla devam edileceği vurgulandı.

Açıklamada ayrıca, AR-GE Parti İçi Eğitim Okulu Başkanı Prof. Dr. Özcan Güngör’ün değerlendirmelerine de yer verilerek, daha güçlü teşkilatlar ve daha yüksek kurumsal kapasite için bilimin ve teknolojinin rehberliğinde ortak akıl ile hareket edildiği ifade edildi.

Anahtar Parti heyeti, Türkiye’nin geleceğini şekillendirecek politikaların bilgi, tecrübe, teknoloji ve ortak aklın gücüyle oluşturulmaya devam edeceğini belirtti.

Bartın’da son günlerde etkili olan sıcak hava, günlük yaşamı olduğu kadar alışveriş tercihlerini de etkiledi. Özellikle öğle saatlerinde artan sıcaklık nedeniyle vatandaşlar serinleme çözümleri ararken, teknoloji mağazalarında soğutucu aletlerin daha fazla talep görmeye başladığı belirtildi. Yaz sezonunun başlamasıyla birlikte mağaza raflarında vantilatör ve klima çeşitlerinin daha görünür hale geldiği, vatandaşların da ürün fiyatlarını ve enerji tüketimlerini karşılaştırarak alışveriş yaptığı gözlendi.

Teknoloji mağazalarında en çok ilgi gören ürünlerin başında klimalar, vantilatörler ve taşınabilir hava soğutucular geliyor. Klima almak isteyen vatandaşlar daha çok enerji tasarrufu, soğutma kapasitesi ve montaj sürecini dikkate alırken, daha ekonomik çözüm arayanlar ise vantilatör ve küçük fanlara yöneliyor. Özellikle öğrenciler, kiracılar ve geçici kullanım isteyen vatandaşlar için taşınabilir ürünler daha ulaşılabilir seçenekler arasında yer alıyor.

Fiyatların ürün özelliklerine göre değişmesi, vatandaşların alışveriş kararını da doğrudan etkiliyor. Bazı vatandaşlar yüksek sıcaklıklar artmadan ürün almayı tercih ederken, bazıları ise fiyat araştırması yaparak bütçesine en uygun seçeneği belirlemeye çalışıyor.

Soğutucu ürünlere ilginin arttığı bu dönemde enerji tüketimi de vatandaşların dikkat ettiği başlıklar arasında yer alıyor. Klima ve hava soğutucu tercih eden vatandaşlar, elektrik faturalarına yansıyacak maliyeti göz önünde bulundururken, daha düşük enerji tüketen modelleri incelemeye yöneliyor. Bu nedenle yalnızca ürün fiyatı değil, uzun vadeli kullanım maliyeti de alışverişte belirleyici oluyor.

Bartın’da sıcaklıkların önümüzdeki günlerde de etkisini sürdürmesi halinde soğutucu ürünlere olan talebin daha da artması bekleniyor. 

Yeni düzenleme ile 15 yaş altı çocukların sosyal medya kullanımına ilişkin esasların belirlenmesi, güvenli dijital alanların oluşturulması ve çocukların yaş ile gelişim düzeylerine uygun olmayan içeriklerden korunması hedefleniyor. Bakan Göktaş, düzenlemenin yalnızca hukuki bir çerçeveyle sınırlı kalmayacağını, teknik altyapı ve uygulama mekanizmalarının da kapsamlı şekilde hazırlandığını ifade etti.

“Ülkemize Özgü Bir Model Geliştirdik”

Bakan Göktaş, dünyada çocukların sosyal medya kullanımına yönelik benzer uygulamaların gündemde olduğunu belirterek, Türkiye’nin de bu alanda kendi modelini oluşturduğunu söyledi. Özellikle Avustralya’daki uygulamaların ve raporların incelendiğini dile getiren Göktaş, yapılan değerlendirmelerin ardından eksikliklerin tamamlandığını ve Türkiye’ye özgü bir model geliştirildiğini kaydetti.

Göktaş, sosyal medya düzenlemesiyle çocukların dijital dünyada daha kontrollü ve güvenli şekilde yer almasının amaçlandığını vurguladı. Bu kapsamda çocukların yaşlarına uygun olmayan içeriklere maruz kalmasının önlenmesi, sosyal ağ sağlayıcılarının sorumluluklarının netleştirilmesi ve ailelerin dijital güvenlik konusunda daha güçlü desteklenmesi bekleniyor.

Yönetmelik 6 Ay İçinde Hayata Geçecek

Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı bünyesinde kurulan çalışma grubu, 15 yaş altı çocukların sosyal medya kullanımına yönelik esasları belirlemek üzere çalışacak. Bakan Göktaş, sürecin kamu kurumları ve ilgili paydaşlarla koordinasyon içinde yürütüldüğünü belirtti.

Göktaş açıklamasında, “Sosyal medya kullanımına yönelik düzenlemenin uygulamasındaki esasların belirlenmesine yönelik Bakanlığımız bünyesinde bir çalışma grubu kurduk ve süreci ilgili kurum ve kuruluşlarla tam bir koordinasyon içinde yürütüyoruz. Kamu kurumları ve diğer paydaşlarla birlikte yürüteceğimiz bu çalışma grubunda, 15 yaş altı çocukların sosyal medya kullanımına yönelik esasları kısa sürede belirleyerek ilgili yönetmeliği 6 ay içinde hayata geçireceğiz” ifadelerini kullandı.

E-Devlet Üzerinden Yaş Doğrulama Sistemi

Yeni dönemin en dikkat çeken başlıklarından biri yaş doğrulama sistemi olacak. Bakan Göktaş, kanunla sosyal ağ sağlayıcılarına getirilen yükümlülüklerin uygulanabilmesi için başta e-Devlet olmak üzere farklı doğrulama yöntemlerinin hayata geçirileceğini açıkladı.

Yaş doğrulama sisteminin Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu ile Siber Güvenlik Başkanlığı koordinasyonunda oluşturulacağı belirtildi. Bu sistemle sosyal medya platformlarında çocukların yaş bilgilerinin daha güvenilir yöntemlerle doğrulanması ve 15 yaş altı kullanıcıların kontrolsüz biçimde dijital platformlara erişiminin önlenmesi amaçlanıyor.

Amaç Güvenli Dijital Alan Oluşturmak

Bakanlığın üzerinde çalıştığı düzenleme, çocukların dijital ortamda karşılaşabileceği riskleri azaltmayı hedefliyor. Sosyal medyada yaşa uygun olmayan içerikler, siber zorbalık, bağımlılık riski, kişisel verilerin korunması, uygunsuz iletişim ve dijital istismar gibi başlıklar, yeni düzenlemenin temel gerekçeleri arasında yer alıyor.

Göktaş’ın açıklamalarına göre düzenleme tamamlandığında sosyal medya kullanımına ilişkin yeni kurallar tüm Türkiye’de fiilen yürürlüğe girecek. Bu süreçte sosyal ağ sağlayıcılarının yükümlülükleri, ailelerin sorumlulukları, yaş doğrulama yöntemleri ve çocukların güvenli dijital alanlara erişimine ilişkin esasların netleşmesi bekleniyor.

Bartın’daki Aileleri ve Okulları da Yakından İlgilendiriyor

15 yaş altı çocuklara yönelik sosyal medya düzenlemesi, Bartın’daki aileler, öğrenciler, öğretmenler ve rehberlik birimleri açısından da önem taşıyor. Çocukların dijital dünyayla erken yaşta tanışması, sosyal medya kullanım süresinin artması ve çevrim içi risklerin çeşitlenmesi, ailelerin ve eğitim kurumlarının gündeminde giderek daha fazla yer tutuyor.

Yeni yönetmeliğin yürürlüğe girmesiyle birlikte Bartın’da da ailelerin çocuklarının sosyal medya kullanımını daha bilinçli şekilde takip etmesi, okullarda dijital güvenlik farkındalığının artırılması ve çocukların güvenli internet kullanımı konusunda bilgilendirilmesi daha önemli hale gelecek.

Dijital Dünyada Çocuk Güvenliği Öncelik Olacak

Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı’nın hazırladığı düzenleme, çocukların sosyal medyadan tamamen koparılmasından çok, güvenli ve kontrollü kullanımın sağlanmasını hedefleyen bir çerçeve olarak öne çıkıyor. 15 yaş altı çocuklara yönelik yaş doğrulama sistemi, sosyal ağ sağlayıcılarının sorumlulukları ve güvenli dijital alan yaklaşımı, yeni dönemin temel başlıkları olacak.

Yönetmeliğin 6 ay içinde hayata geçirilmesiyle birlikte Türkiye’de çocukların sosyal medya kullanımında yeni bir dönem başlayacak. Düzenlemenin uygulama esasları ise Bakanlık bünyesinde kurulan çalışma grubunun tamamlayacağı hazırlıkların ardından netleşecek.

Google’ın kullanıcılara sunduğu “Tercih Edilen Kaynaklar” sistemi, haber akışını kişisel tercihlere göre düzenleme imkânı sunuyor. Bu özellik sayesinde okurlar, güvendikleri yayın organlarını öncelikli kaynak olarak belirleyebiliyor.

Bartın ve bölge gündemini yakından takip etmek isteyen okurlar, "https://www.google.com/preferences/source?hl=tr" bağlantısı üzerinden bartinhalkgazetesi.com.tr adresini tercih edilen kaynakları arasına ekleyerek Bartın’daki son dakika gelişmelerini, yerel haberleri, kamu duyurularını, siyaset, ekonomi, kültür-sanat, spor ve yaşam haberlerini daha düzenli şekilde takip edebilir.

Yönetmelik İçin 6 Aylık Takvim

Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş, çocukların sosyal medya ve dijital platformlarda korunmasına yönelik düzenlemenin uygulama takvimine ilişkin önemli açıklamalarda bulundu. Göktaş, 15 yaş altı çocuklara yönelik sosyal medya düzenlemesi için bir yönetmelik çıkarılacağını belirterek, 6 ay içinde düzenlemenin fiilen hayata geçirilmesinin planlandığını söyledi.

Göktaş, açıklamasında “Çocuklarımızı büyük şirketlerin, dijital ve teknoloji şirketlerinin, algoritmaların insafına bırakmayacağız” ifadelerini kullanarak, düzenlemenin temel hedefinin çocukları dijital risklere karşı korumak olduğunu vurguladı. Bakan Göktaş, yönetmelik çalışmalarında Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu, Siber Güvenlik birimleri, uzmanlar ve ilgili paydaşların yer alacağını; Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığının da sürece görüşleriyle katkı sunacağını kaydetti.

15 Yaş Altı İçin Yaş Doğrulama Sistemi

Düzenlemenin en dikkat çeken başlıklarından biri, sosyal ağ sağlayıcılarına yaş doğrulama yükümlülüğü getirilmesi olacak. Bakan Göktaş, 15 yaş altı sosyal medya düzenlemesiyle sosyal ağ sağlayıcılara yaş doğrulama sistemi getirileceğini, 1 milyondan fazla kullanıcısı bulunan platformlarda ise Türkiye’de temsilci bulundurulmasının isteneceğini açıkladı.

Daha önce TBMM Dijital Mecralar Komisyonunda yapılan sunumda da sosyal ağ sağlayıcılarına 15 yaşından küçük çocuklara hizmet sunmama ve hesap açmama yükümlülüğü getirilmesinin önerildiği belirtilmişti. Aynı açıklamada, yaş doğrulamanın yalnızca beyana dayalı olmaması gerektiği vurgulanmıştı.

“Amaç Yasak Değil, Güvenli Dijital Ortam”

Bakan Göktaş, düzenlemenin amacının çocukları denetim altına almak değil, daha güvenli bir dijital ortam sağlamak olduğunu ifade etti. Göktaş’a göre çocukların çevrim içi ortamda kimlerle iletişim kurduğu çoğu zaman bilinmiyor ve bu durum aileler açısından ciddi bir güvenlik başlığı oluşturuyor.

Göktaş, çocukların yüzde 10’unun yabancı biriyle en az bir kez iletişim kurduğunu ifade ettiğini belirterek, ailelerin de bu sürecin parçası haline getirilmesi gerektiğini söyledi. Düzenleme kapsamında ebeveyn kontrol araçlarının güçlendirilmesi, aldatıcı reklamların kaldırılması ve çocukları hedef alan zararlı içeriklere karşı daha hızlı müdahale edilmesi hedefleniyor.

Uygunsuz İçerikler İçin Hızlı Müdahale

Yeni sosyal medya düzenlemesinde yalnızca yaş doğrulama değil, içerik güvenliği de önemli bir başlık olacak. Bakan Göktaş, uygunsuz içeriklerin 1 saat içerisinde kaldırılmasının, aldatıcı reklamların engellenmesinin ve ebeveyn kontrol araçlarının güçlendirilmesinin hedeflendiğini açıkladı.

Bu kapsamda sosyal medya platformlarının kendi risk analizlerini yapması, çocuklara zararlı içerikleri tespit ederek kaldırması, hızlı işleyen şikâyet mekanizmaları oluşturması ve güvenlik önlemlerine ilişkin periyodik raporlama yapması bekleniyor. Böylece çocukların dijital ortamda karşılaşabileceği siber zorbalık, istismar, zararlı içerik, aldatıcı reklam ve yabancılarla kontrolsüz iletişim gibi risklere karşı daha kurumsal bir denetim sistemi kurulması amaçlanıyor.

Oyun Platformları da Kapsama Alınıyor

Bakan Göktaş’ın açıklamalarında sosyal medya platformlarının yanı sıra oyun platformları da öne çıktı. Göktaş, 5651 sayılı kanun kapsamında oyun platformu tanımının da düzenlemeye eklendiğini belirterek, 100 binden fazla kullanıcısı olan oyunların Türkiye temsilcisi bulundurmasının istendiğini aktardı.

Bu adım, çocukların yalnızca sosyal medya uygulamalarında değil, çevrim içi oyun ortamlarında da çeşitli risklerle karşı karşıya kaldığı değerlendirmesiyle gündeme geliyor. Çok oyunculu oyunlar, sohbet sistemleri, oyun içi satın almalar ve yabancılarla etkileşim gibi alanlar, yeni dönemde daha yakından izlenecek başlıklar arasında yer alacak.

Sosyal Risk Haritası ve Yapay Zekâ Destekli Model

Bakan Göktaş, okullarda yaşanan şiddet olaylarına ilişkin değerlendirmesinde de uzun süredir üzerinde çalışılan “sosyal risk haritası”na dikkat çekti. Göktaş, amaçlarının risk altındaki çocukları korumak ve olaylar meydana gelmeden önce önlem almak olduğunu belirtti.

Bu kapsamda hem fiziki önlemler hem de vaka bazlı, yapay zekâ destekli bir önlem modelinin hayata geçirileceğini açıklayan Göktaş, temel hedefin “vaka oluşmadan önüne geçmek” olduğunu ifade etti. Bu yaklaşım, çocukların yalnızca dijital ortamda değil, okul, aile ve sosyal çevre içinde karşılaşabileceği risklerin de erken tespit edilmesini amaçlayan daha geniş bir çocuk koruma politikasının parçası olarak değerlendiriliyor.

Ailelere Daha Fazla Sorumluluk Düşecek

Düzenleme, sosyal medya şirketlerine ve dijital platformlara yeni yükümlülükler getirmeyi hedeflerken, ailelerin rolünü de merkezde tutuyor. Bakan Göktaş, çocukları korumanın yalnızca kamu kurumlarının görevi olmadığını, ailelerin de sürece dahil edilmesi gerektiğini vurguladı.

Yeni dönemde ailelerin çocukların dijital ayak izini, sosyal medya kullanım alışkanlıklarını, çevrim içi arkadaşlıklarını ve oyun platformlarındaki etkileşimlerini daha yakından takip etmesi bekleniyor. Bakanlığın yaklaşımına göre dijital güvenlik, yalnızca teknik bir erişim kısıtlaması değil; aile, okul, kamu kurumları ve platformların ortak sorumluluğunda yürütülecek çok katmanlı bir koruma modeli olacak.

Bartın Barosu da Ortak Açıklamada Yer Aldı

Bartın Barosu’nun da aralarında bulunduğu 75 baro, “Savunma Hakkı Yapay Zekâya Devredilemez” başlığıyla ortak açıklama yaptı. Açıklamada, Adalet Bakanı Akın Gürlek tarafından dile getirilen yargıda yapay zekâ kullanımı ve vatandaşların hukuki süreçlere erişiminde yapay zekâ desteği sağlanmasına yönelik projelerin dikkatle izlendiği belirtildi. Barolar, bu tür uygulamaların yargı sisteminin temel güvenceleri üzerindeki etkilerinin titizlikle değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti. Bursa Barosu’nun yayımladığı ortak açıklamada da metnin 25 Nisan 2026 tarihli olduğu ve 75 baronun imzasıyla kamuoyuna duyurulduğu aktarıldı.

Ortak metinde, dijitalleşmenin hukuk sisteminde tümüyle reddedilmediği ancak teknolojik dönüşümün savunma makamını zayıflatacak, avukatlık mesleğini daraltacak ya da hukuk hizmetlerini mekanik bir yapıya indirgeyecek şekilde yorumlanamayacağı vurgulandı. Barolar, yapay zekâ temelli uygulamaların yurttaşların hukuki süreçlere erişiminde kolaylaştırıcı bir unsur olarak tartışılabileceğini ancak bunun avukatlık mesleğinin yerini alacak bir modele dönüştürülmesinin hukuk devleti açısından sakıncalı olacağını belirtti.

Bakan Gürlek’in Açıklamaları Tartışma Yarattı

Tartışmanın merkezinde, Adalet Bakanı Akın Gürlek’in yargı süreçlerinde yapay zekâ kullanımına ilişkin değerlendirmeleri yer aldı. Kamuoyuna yansıyan haberlerde Gürlek’in, vatandaşların bazı hukuki sorunlarına ilişkin yapay zekâ destekli sistemler üzerinden dava dilekçesi hazırlayabilmesine imkân tanıyacak bir modelden söz ettiği aktarıldı. Bu açıklamaların ardından barolar, özellikle “avukat olmadan hukuki süreç yürütme” izlenimi doğurabilecek uygulamaların savunma hakkı bakımından ciddi riskler taşıdığı görüşünü kamuoyuyla paylaştı.

Baroların açıklamasında, adil yargılanma hakkının yalnızca mahkemeye erişimden ibaret olmadığına dikkat çekildi. Bağımsız ve tarafsız yargı önünde savunma hakkının etkin kullanılması, hakkaniyete uygun yargılama güvencelerinin sağlanması ve yurttaşların hukuki süreçlerde nitelikli destek alabilmesi, hukuk güvenliğinin temel unsurları arasında gösterildi. Açıklamada, bu güvencelerin zayıflamasının hem yargıya duyulan güveni hem de hukuk devleti ilkesini doğrudan sarsacağı ifade edildi.

“Avukatlık Kamu Hizmetidir”

Ortak açıklamada Avukatlık Kanunu’na da atıf yapılarak, avukatlığın kamu hizmeti niteliğinde olduğu ve yargının kurucu unsurlarından bağımsız savunmayı temsil ettiği hatırlatıldı. Barolar, hukuki mütalaa verme, yargı mercileri önünde hakları dava ve savunma ile adli işlemleri takip etme yetkisinin kanun gereği münhasıran avukatlara ait olduğunu belirtti.

Açıklamada, hukuki uyuşmazlıkların yalnızca teknik veri işleme faaliyetiyle çözülemeyeceği vurgulandı. Her somut olayın kendi şartları içinde değerlendirilmesi gerektiği, hukuk hizmetinin yalnızca mevzuat maddelerinin sıralanması değil; mesleki sorumluluk, etik ilkeler, tecrübe, vicdani muhakeme ve hak koruma bilinci gerektirdiği ifade edildi. Barolar, bu nedenle vatandaşların avukat yardımı olmadan yapay zekâ üzerinden hukuki destek almasını sağlayacak uygulamaların savunma hakkının özüne müdahale niteliği taşıyabileceğini savundu.

“Adalet Matematiksel Bir Sonuç Değildir”

Baroların açıklamasında dikkat çeken en güçlü vurgu, adaletin yalnızca veri işleme yoluyla elde edilecek matematiksel bir sonuç olmadığı yönünde oldu. Açıklamada, adaletin insanî muhakeme, vicdani değerlendirme ve somut olayın özelliklerini dikkate alan nitelikli savunma süreciyle mümkün olabileceği belirtildi.

Barolar, yargıda kalite ölçütünün teknolojik araçların yaygınlaşmasıyla değil; bağımsız mahkemeler önünde nitelikli savunma, etkili yargılama, makul sürede hakka erişim ve adil karar mekanizmalarının güçlendirilmesiyle sağlanabileceğini dile getirdi. Bu kapsamda dijitalleşmenin yargının asli unsuru değil, yalnızca süreçleri destekleyen bir araç olarak konumlandırılması gerektiği ifade edildi.

Dijitalleşmeye Değil, Savunmanın Zayıflatılmasına İtiraz

Ortak açıklamada baroların teknolojiye tümden karşı olmadığı, esas itirazın teknolojik araçların avukatlık mesleğini ikame edecek şekilde tasarlanmasına yönelik olduğu belirtildi. Barolar, yapay zekânın dosya yönetimi, erişilebilirlik, arşivleme, süre takibi, yargısal iş yükünün azaltılması ve teknik altyapının güçlendirilmesi gibi alanlarda destekleyici rol üstlenebileceğini ancak yurttaşın savunma hakkını doğrudan ilgilendiren alanlarda avukatın yerine geçemeyeceğini savundu.

Açıklamada, “yapay zekâ hâkim” talebinin hukuk mantığına aykırı olduğu gibi, idarenin “yapay zekâ avukat” yaklaşımının da aynı ölçüde sakıncalı olduğu ifade edildi. Barolara göre teknolojik dönüşüm, savunma makamının etkisini azaltan, mesleki yetkileri daraltan ya da hukuk hizmetini algoritmik sınırlara hapseden bir yapıya dönüşmemeli.

Öncelik Bağımsız Savunma ve Liyakat Reformu Olmalı

Barolar, Adalet Bakanlığı’nın önceliğinin savunma makamının yetki alanlarını tartışmaya açmak değil, bağımsız savunmayı güçlendirmek olması gerektiğini belirtti. Açıklamada, hâkim ve savcı niteliğini artıracak liyakat esaslı reformların hayata geçirilmesi, yargılamayı hızlandıracak teknik altyapının geliştirilmesi ve yargının tüm unsurları açısından fiziki ve hukuki imkânların iyileştirilmesi gerektiği vurgulandı.

Bu çerçevede barolar, yargı sisteminde yaşanan sorunların çözümünün avukatlık mesleğini devre dışı bırakacak yapay zekâ uygulamalarında değil, savunmanın güçlendirilmesinde, yargının bağımsızlığında, liyakatin esas alınmasında ve yurttaşın nitelikli hukuki yardıma erişiminin kolaylaştırılmasında aranması gerektiğini ifade etti.