Eriyip Yeniden Donan Dondurmada Risk Artıyor

Dondurmada tüketicinin dikkat etmesi gereken en önemli işaretlerden biri kristallenme. Normal kıvamını kaybetmiş, üzerinde buz parçacıkları oluşmuş, ambalajında şekil bozukluğu bulunan ya da eriyip tekrar donmuş görüntüsü veren dondurmalar güvenli kabul edilmemeli. Çünkü dondurma eridiğinde ürünün sıcaklığı yükselir, mikroorganizmaların çoğalması için uygun ortam oluşabilir. Ürün yeniden dondurulduğunda ise tehlike ortadan kalkmaz; dondurma tekrar sertleşse bile daha önce oluşan mikrobiyal risk devam edebilir. FoodSafety.gov, dondurmanın da içinde bulunduğu bozulabilir gıdalarda soğuk zincirin korunmasının kritik olduğunu, dondurmanın -18 derece ve altında saklanması gerektiğini bildiriyor.

Kaşıkların Bekletildiği Su Kaplarına Dikkat

Açık dondurma satışlarında en çok gözden kaçan hijyen sorunlarından biri, dondurma kaşığının bekletildiği su kapları. Aynı suyun uzun süre değiştirilmemesi, kaşığın her kullanım sonrası kirli suya temas etmesi ve kapların düzenli temizlenmemesi çapraz bulaş riskini artırabilir. Bu nedenle açık dondurma satışı yapılan işletmelerde kaşıkların temizliği, suyun sık değiştirilmesi, kullanılan kapların hijyeni ve personelin el temizliği büyük önem taşıyor. Gıda güvenliği rehberleri, gıdayla temas eden araç-gereçlerin ve yüzeylerin düzenli şekilde sıcak su ve deterjanla temizlenmesi gerektiğini vurguluyor.

Ambalaj, Etiket ve Soğuk Zincir Kontrol Edilmeli

Paketli dondurma alırken ambalajın yırtık, ezilmiş, şişmiş ya da açılmış olmamasına dikkat edilmeli. Ürünün son tüketim tarihi, saklama koşulları, üretici bilgisi ve içeriği mutlaka kontrol edilmeli. Market veya büfelerde dondurma dolaplarının kapağının uzun süre açık bırakılması, ürünlerin dolap dışında bekletilmesi ve dondurucu sıcaklığının yeterli seviyede olmaması ürün güvenliğini olumsuz etkileyebilir. Dondurma satın alındıktan sonra da uzun süre dışarıda bekletilmemeli; eve götürülecekse alışverişin en sonunda alınmalı ve kısa sürede dondurucuya konulmalı.

Çocuklar ve Risk Grupları İçin Daha Tehlikeli

Dondurma kaynaklı gıda zehirlenmeleri herkesi etkileyebilir; ancak çocuklar, yaşlılar, hamileler ve bağışıklık sistemi zayıf bireyler için risk daha büyüktür. CDC’nin geçmişte dondurma ürünleriyle bağlantılı Listeria salgınına ilişkin raporunda, Listeria enfeksiyonunun özellikle hamileler, yenidoğanlar, 65 yaş üstü kişiler ve bağışıklık sistemi zayıf bireyler için hayati risk oluşturabileceği belirtiliyor. Aynı raporda, dondurma kaynaklı salgında hastalanan 10 kişinin tamamının hastaneye yatırıldığı ve 3 ölüm bildirildiği kaydedilmişti.

Tüketici Ne Yapmalı?

Vatandaşların dondurma alırken ürünün görüntüsüne, kokusuna, ambalajına ve saklandığı koşullara dikkat etmesi gerekiyor. Kristallenmiş, erimiş izlenimi veren, kapağı açılmış, üzerinde buz tabakası oluşmuş veya ambalajı bozulmuş ürünler satın alınmamalı. Açık dondurma tüketilecekse işletmenin genel temizliği, çalışanların hijyen kurallarına uyup uymadığı, dondurma kaplarının kapalı tutulup tutulmadığı ve servis kaşığının temizliği gözlemlenmeli. Şüpheli ürünlerin tüketilmemesi, gıda zehirlenmesi belirtileri görülmesi halinde ise sağlık kuruluşuna başvurulması önem taşıyor.

Yaz aylarında serinlemek için tercih edilen dondurma, doğru koşullarda güvenli bir lezzet olabilir. Ancak soğuk zinciri bozulmuş, hijyenik olmayan koşullarda satılan ya da eriyip yeniden dondurulan dondurmalar, özellikle sıcak havalarda ciddi sağlık sorunlarına neden olabilir.

Kampanya ile vatandaşların yalnızca takvim yaşına değil, günlük yaşam içindeki hareket kapasitesine de dikkat çekilmesi hedefleniyor. Yapılan ölçümlerle bireylerin fiziksel durumları değerlendirilirken, elde edilen sonuçlara göre “hareket yaşı” belirleniyor. Böylece vatandaşların hareketsiz yaşam, fazla kilo ve kronik hastalık riskleri konusunda farkındalık kazanması amaçlanıyor.

Kent genelinde stantlar kuruldu

Bartın İl Sağlık Müdürlüğü ekipleri kampanya kapsamında Cumhuriyet Meydanı, Organize Sanayi Bölgesi, Valilik, Bartın Devlet Hastanesi ve bağlı kurumlarda bilgilendirme stantları kurdu. Mobil ekipler tarafından kurulan stantlarda vatandaşların fiziksel aktivite düzeyleri değerlendirildi, hareket kapasitelerine ilişkin analizler yapıldı.

Ölçümlerin ardından vatandaşlara düzenli fiziksel aktivitenin önemi, hareketsiz yaşamın yol açabileceği sağlık sorunları ve aktif yaşamın kronik hastalıkların önlenmesindeki rolü hakkında bilgilendirme yapıldı. Kampanya boyunca özellikle masa başı çalışanlar, ileri yaş grupları, fazla kilo sorunu yaşayanlar ve günlük hareket düzeyi düşük vatandaşların bilinçlendirilmesine önem verildi.

Risk grubundakiler Sağlıklı Hayat Merkezlerine yönlendirildi

Yapılan değerlendirmeler sonucunda hareket yaşı takvim yaşına göre düşük çıkan veya risk grubunda olduğu belirlenen vatandaşlar, egzersiz ve fizyoterapi danışmanlığı hizmetlerinden yararlanabilmeleri amacıyla Sağlıklı Hayat Merkezlerine yönlendirildi.

Sağlıklı Hayat Merkezleri, vatandaşlara sağlıklı beslenme, fiziksel aktivite, kronik hastalıklarla mücadele, psikososyal destek ve danışmanlık gibi alanlarda hizmet sunuyor. Kampanya kapsamında yapılan yönlendirmelerle vatandaşların yalnızca ölçüm yaptırması değil, ölçüm sonuçlarına göre sağlıklı yaşam alışkanlıkları kazanması da hedefleniyor.

Kurum müdürlerinden kampanyaya destek

Bartın’da yürütülen çalışmalara kamu kurumlarından da destek geldi. Tapu Kadastro Müdürü İlker Harun Endoğru ve Ticaret İl Müdürü Ertunç Ülkü de kampanya etkinliklerine katılarak çalışmalara destek verdi.

Kamu kurumlarında kurulan stantlar sayesinde çalışanların da kampanyaya katılım sağlaması amaçlandı. Bu yönüyle çalışma, yalnızca meydanlarda vatandaşlara ulaşan bir sağlık uygulaması olmanın ötesine geçerek kurum içi farkındalığı da artıran bir halk sağlığı faaliyeti haline geldi.

Amaç hastalanmadan sağlığı korumak

“Hareket Yaşını Öğren, Sağlıklı Yaşa” kampanyası, koruyucu sağlık hizmetlerinin önemini bir kez daha gündeme taşıdı. Sağlık Bakanlığı’nın ülke genelinde yürüttüğü kampanya ile vatandaşların hastalık ortaya çıktıktan sonra değil, hastalanmadan önce sağlıklarını korumaya yönlendirilmesi hedefleniyor.

Uzmanlara göre düzenli fiziksel aktivite; kalp-damar hastalıkları, diyabet, obezite, kas-iskelet sistemi sorunları ve bazı kronik hastalıkların önlenmesinde önemli rol oynuyor. Bu nedenle kampanya, günlük yaşamda daha fazla hareket etmeyi teşvik eden pratik ve ölçülebilir bir farkındalık çalışması olarak öne çıkıyor.

Bartın halkına katılım çağrısı

Bartın İl Sağlık Müdürlüğü, il genelinde devam eden kampanyaya tüm vatandaşları davet etti. Müdürlük tarafından yapılan açıklamada, vatandaşların kurulan stantlara başvurarak hareket yaşlarını öğrenebileceği, ihtiyaç duyulması halinde Sağlıklı Hayat Merkezlerinden egzersiz ve fizyoterapi danışmanlığı alabileceği belirtildi.

İl genelinde aralıksız sürdürülen kampanya ile Bartın’da daha hareketli, daha bilinçli ve daha sağlıklı bir toplum yapısının güçlendirilmesi hedefleniyor. Yetkililer, vatandaşlara düzenli fiziksel aktiviteyi günlük yaşamın bir parçası haline getirmeleri çağrısında bulundu.

Bartın İl Sağlık Müdürlüğü tarafından yürütülen Sağlıklı Hayat Akademisi (SAHA) eğitimleri devam ediyor. Toplum sağlığının korunması, sağlıklı yaşam kültürünün yaygınlaştırılması ve bireylerin sağlık okuryazarlığının artırılması amacıyla sürdürülen program kapsamında, Organize Sanayi Bölgesi’nde faaliyet gösteren bir kauçuk fabrikasında eğitim düzenlendi.

Şehit Furkan Yılmaz Sağlıklı Hayat Merkezi Sorumlu Hekimi Dr. Burcu Acar tarafından verilen eğitimde fabrika çalışanlarına sağlıklı ve dengeli beslenme, tütün ve tütün ürünlerinin zararları, kanser taramalarının önemi, fiziksel aktivite, ruh ve beden sağlığının korunması ile sağlık okuryazarlığının geliştirilmesi konularında bilgi aktarıldı.

Katılımcılar, koruyucu sağlık hizmetleri ve sağlıklı yaşam alışkanlıkları konusunda bilgilendirilirken, İl Sağlık Müdürlüğü tarafından yapılan açıklamada iş birliği ve katkılarından dolayı işletme yönetimine, personele ve sağlık çalışanlarına teşekkür edildi.

Açıklamada, tüm vatandaşlar Sağlıklı Hayat Merkezlerinde yürütülen SAHA programlarına davet edildi. Bilgi almak isteyen vatandaşların Karaköy Sağlıklı Hayat Merkezi’ne 0 378 502 17 70, Şehit Furkan Yılmaz Sağlıklı Hayat Merkezi’ne ise 0 378 228 40 10 numaralı telefonlardan ulaşabileceği belirtildi.

Anne adaylarına teorik ve uygulamalı eğitim

Gerçekleştirilen eğitimde anne adaylarına yalnızca teorik bilgi verilmedi; acil durum senaryoları üzerinden uygulamalı anlatımlar da yapıldı. Katılımcılara, bebek ve çocuklarda karşılaşılabilecek riskli durumlarda panik yapmadan nasıl hareket edilmesi gerektiği aktarıldı.

Eğitimde özellikle ilk müdahalenin hayati önem taşıdığı vurgulandı. Bebek ve çocuklarda yaşanabilecek solunum yolu tıkanıklığı, düşme, yanık, kanama, zehirlenme, böcek sokması ve güneş çarpması gibi durumlarda doğru müdahalenin, sağlık ekipleri olay yerine ulaşana kadar geçen sürede kritik rol oynadığı belirtildi.

Hava yolu açıklığından Heimlich manevrasına

Eğitim kapsamında anne adaylarına hava yolu açıklığının sağlanması, Heimlich manevrası, koma pozisyonu ve şok pozisyonu gibi temel ilk yardım uygulamaları anlatıldı. Bebek ve çocuklarda solunum yolunun tıkanması durumunda yapılması gerekenler, doğru pozisyon verme teknikleri ve acil müdahale adımları uygulamalı olarak gösterildi.

Bunun yanı sıra yanıklar, kırık ve çıkıklar, kanamalar, böcek sokmaları, zehirlenmeler, güneş çarpması ve elektrik çarpmaları gibi farklı acil durum başlıklarında da bilgilendirme yapıldı. Katılımcılar, günlük yaşamda karşılaşılabilecek olaylara karşı hangi durumda ne yapılması gerektiği konusunda farkındalık kazandı.

Panik yerine bilinçli müdahale

Bartın İl Sağlık Müdürlüğü’nün açıklamasında, eğitimin temel amacının anne adaylarının acil durumlarda sakin kalabilmesini sağlamak olduğu belirtildi. Bebek ve çocuklarda yaşanan kazalarda paniğe kapılmadan doğru adımı atmanın büyük önem taşıdığı vurgulandı.

Özellikle ev kazalarının bebek ve çocuk sağlığı açısından önemli riskler oluşturduğu dikkate alındığında, anne adaylarının ilk yardım konusunda bilinçlendirilmesi koruyucu sağlık hizmetlerinin önemli bir parçası olarak öne çıkıyor. Eğitimle birlikte anne adaylarının hem doğum sonrası sürece hem de çocuk bakımında karşılaşabilecekleri acil durumlara daha hazırlıklı hale gelmesi amaçlandı.

Tüketici ne yediğini görecek

Yeni uygulamayla birlikte menüler yalnızca ürün adı ve fiyat bilgisinden oluşmayacak. Sipariş edilecek yemeğin içeriğinde hangi malzemelerin bulunduğu, enerji yani kalori değeri, protein, yağ ve karbonhidrat oranları ile alerjen bilgileri tüketiciye açık şekilde sunulacak. Bu bilgiler basılı menülerde, dijital ekranlarda veya QR kod üzerinden erişilen dijital menülerde yer alabilecek.

Düzenlemenin temel amacı, tüketicinin bilinçli tercih yapmasını sağlamak. Özellikle diyabet, çölyak, gıda alerjisi, obezite, kalp-damar hastalığı ve özel beslenme ihtiyacı bulunan vatandaşlar için menülerde açık bilgi yer alması büyük önem taşıyor. Böylece vatandaşlar, sipariş vermeden önce ürünün yalnızca fiyatını değil, sağlık açısından taşıdığı bilgileri de görebilecek.

Bartın’daki işletmeler için hazırlık süreci

Bartın’da Hükümet Caddesi, Kırtepe, Kemerköprü, Orduyeri, Gölbucağı, Aladağ, Karaköy ve üniversite çevresinde faaliyet gösteren restoran, kafe, pastane, lokanta, fast food işletmesi, dönerci, pideci ve tatlıcılar yeni uygulamaya uyum sağlamak zorunda kalacak. Menülerin yeniden düzenlenmesi, ürün reçetelerinin netleştirilmesi ve porsiyon ölçülerinin standart hale getirilmesi işletmeler açısından yeni bir hazırlık süreci anlamına geliyor.

Bir yemeğin kalori ve besin değerlerinin doğru hesaplanabilmesi için kullanılan malzemelerin miktarı, pişirme yöntemi, porsiyon gramajı ve ürün reçetesi belirleyici olacak. Bu nedenle özellikle günlük üretim yapan lokantalar, ev yemeği sunan işletmeler ve pastaneler için standart reçete oluşturmak daha kritik hale gelecek.

Amasra’da alerjen bilgisi daha da önem kazanacak

Yeni düzenlemenin Bartın’daki en dikkat çekici yansımalarından biri Amasra’da görülecek. Balık restoranları, deniz ürünleri sunan işletmeler, sahil kafeleri ve turistik yeme-içme noktaları, özellikle yaz aylarında yoğun ziyaretçi ağırlıyor. Bu işletmelerde balık, kabuklu deniz ürünleri, süt ürünleri, gluten, yumurta, susam, kuruyemiş ve benzeri alerjenlerin açıkça belirtilmesi tüketici güvenliği açısından kritik olacak.

Amasra’ya gelen yerli ve yabancı turistler için menülerde yalnızca yemek adı değil, içeriğe ilişkin açık bilgi bulunması hizmet kalitesini de artıracak. Özellikle çocuklu aileler, yaşlılar ve gıda hassasiyeti bulunan ziyaretçiler için bu bilgiler doğrudan tercih sebebi haline gelebilir.

Zincir işletmelerde başlıyor, kademeli yayılacak

Paylaşılan düzenleme bilgilerine göre uygulama ilk aşamada zincir restoranlarda başlayacak. Kademeli geçiş süreciyle birlikte sistemin 2027 yılı sonu itibarıyla tüm restoranlarda geçerli hale gelmesi bekleniyor. Bu takvim, küçük ve bağımsız işletmelere menülerini yeni kriterlere göre hazırlamaları için uyum süresi tanıyacak.

Bartın’daki yerel işletmeler açısından bu süreç yalnızca yasal zorunluluk olarak görülmemeli. Menüsünü şeffaf hale getiren işletmeler, tüketici nezdinde güven kazanabilir. Özellikle son yıllarda sağlıklı beslenme, kalori takibi, sporcu beslenmesi, alerjen farkındalığı ve özel diyet programlarına ilginin artması, bu bilgileri sunan işletmeleri daha avantajlı hale getirebilir.

QR kod tek başına yeterli olmayabilir

Yeni dönemde bilgiler dijital ekranlar veya QR kodlar üzerinden sunulabilecek. Ancak Bartın’daki işletmeler açısından erişilebilirlik önemli bir başlık olacak. Her müşterinin akıllı telefon kullanmadığı, QR kodla menüye ulaşmak istemediği veya dijital okuryazarlığının aynı düzeyde olmadığı unutulmamalı.

Bu nedenle işletmelerin yalnızca QR kodla değil, gerektiğinde basılı menü, görünür bilgilendirme panosu veya personel aracılığıyla da tüketiciye bilgi sunması gerekebilir. Özellikle yaşlı müşterilerin yoğun olduğu lokantalar, çay ocakları ve mahalle işletmeleri için sade, anlaşılır ve kolay okunabilir menüler önem taşıyacak.

Gıda denetçileri menüleri kontrol edecek

Yeni uygulamanın denetimi Tarım ve Orman Bakanlığı’na bağlı gıda denetçileri tarafından yapılacak. Denetimlerde menülerde yer alan bilgilerin doğruluğu, alerjen beyanlarının bulunup bulunmadığı, ürün içerikleriyle menü bilgilerinin uyumu ve tüketicinin bilgiye erişimi kontrol edilecek.

Bartın’da da İl Tarım ve Orman Müdürlüğü ekiplerinin toplu tüketim yerlerinde yapacağı denetimlerde menü bilgileri daha önemli hale gelecek. İşletmelerin yanlış, eksik veya yanıltıcı bilgi vermemesi gerekecek. Özellikle “alerjen içermez”, “şekersiz”, “diyet”, “glutensiz”, “proteinli” gibi ifadelerin doğru verilmesi tüketici sağlığı açısından büyük önem taşıyacak.

Bartın’da anne ve baba adaylarına yönelik doğuma hazırlık eğitimleri devam ediyor. Bartın İl Sağlık Müdürlüğü, Karaköy Sağlıklı Hayat Merkezi bünyesinde faaliyet gösteren Gebe Okulunda eğitimlerin aralıksız sürdüğünü açıkladı. Gebe Okulunda anne adaylarına gebelik, doğum ve doğum sonrası döneme ilişkin kapsamlı bilgiler verilirken, baba adayları da eşli eğitimlerle sürece aktif şekilde dahil ediliyor.

Anne adaylarına kapsamlı eğitim

Karaköy Sağlıklı Hayat Merkezi Gebe Okulunda yürütülen eğitimlerde anne adaylarının gebelik sürecini daha bilinçli, sağlıklı ve güvenli şekilde geçirmesi hedefleniyor. Eğitimlerde gebelik döneminde dikkat edilmesi gerekenler, doğuma hazırlık, doğum süreci, doğum sonrası bakım ve bebekle ilk temas gibi başlıklarda bilgilendirme yapılıyor.

Bu eğitimlerle anne adaylarının hem fiziksel hem de psikolojik olarak doğuma hazırlanmasına katkı sunuluyor. Gebelik sürecinde doğru bilgiye ulaşmanın, anne ve bebek sağlığı açısından büyük önem taşıdığı vurgulanıyor.

Baba adayları da sürece dahil ediliyor

Bartın İl Sağlık Müdürlüğü’nün açıklamasında, Gebe Okulunda yalnızca anne adaylarına değil, baba adaylarına da eğitim verildiği belirtildi. Eşli eğitimlerle baba adaylarının sürece aktif olarak katılması sağlanıyor.

Bu uygulamayla anne ve baba adaylarının doğuma birlikte hazırlanması, aile olma yolculuğuna daha bilinçli şekilde adım atmaları ve doğum sonrası dönemde sorumlulukları paylaşmaları destekleniyor. Baba adaylarının eğitimlere dahil edilmesi, özellikle lohusalık sürecinde annenin ihtiyaç duyacağı desteğin güçlenmesi açısından önem taşıyor.

Doğum sonrası destek de veriliyor

Gebe Okulunda verilen hizmetler doğumla sınırlı kalmıyor. Doğum sonrasında annelere emzirme danışmanlığı ve doğum sonrası bakım konularında destek sunuluyor. Lohusalık döneminde ise anne ve baba adaylarına ihtiyaç duydukları konularda rehberlik ve danışmanlık hizmeti veriliyor.

Emzirme, bebek bakımı, annenin doğum sonrası iyileşme süreci ve aile içi uyum gibi başlıklarda sunulan danışmanlık hizmetleri, yeni doğum yapan annelerin süreci daha sağlıklı geçirmesine katkı sağlıyor.

Yapılan değerlendirmeler sonucunda hareket yaşı takvim yaşına göre düşük olan veya risk grubunda yer aldığı tespit edilen vatandaşlarımız, egzersiz ve fizyoterapi danışmanlığı hizmetlerinden yararlanmaları amacıyla Sağlıklı Hayat Merkezlerimize yönlendirildi. Ayrıca kampanya süresince vatandaşlarımıza düzenli fiziksel aktivitenin önemi, fazla kilo ve hareketsiz yaşamın yol açabileceği sağlık riskleri ile kronik hastalıkların önlenmesinde aktif yaşamın rolü hakkında bilgilendirmelerde bulunuldu.Bartın il Sağlık Müdürlüğü tarafından sosyal medya hesabından yapılan açıklamada , "Ülke genelinde 81 ilde eş zamanlı olarak yürütülen bu önemli sağlık hareketine tüm Bartın halkını davet ediyor, kampanyaya katılım sağlamalarını bekliyoruz." ifadeleri kullanıldı.